Rezerwaty przyrody Rezerwaty przyrody

Rezerwat "Żurawno"

Celem ochrony jest zachowanie leśnego ekosystemu nizinnego ze stanowiskami rzadkich gatunków roślin i zwierząt.

Jezioro Żurawno, od którego pochodzi nazwa rezerwatu, jest urokliwym, śródleśnym jeziorem położonym w zagłębieniu terenu. Obszar jeziora zajmuje 7,70 ha, z czego otwarte lustro wody to zaledwie 2,5 ha. Głębokość wody nie przekracza 1,5 m. Jezioro jest zbiornikiem silnie zarastającym o niewielkiej przejrzystości. Zasilane jest przez dopływający od wschodu niewielki ciek wodny, a częściowo prawdopodobnie również wodami podziemnymi. Na powstanie jeziora miał wpływ człowiek. Widoczne są ślady jego działalności m.in. ruiny młyna, który funkcjonował jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Obecnie jezioro również jest utrzymywane dzięki spiętrzeniu wody uzyskanemu za pomocą ułożonej z worków wypełnionych piaskiem grobli. Pozostałości kultury materialnej są tutaj także przedmiotem ochrony.

Rezerwat Żurawno jest udostępniany w celu prowadzenia działalności edukacyjnej. Należy jednak pamiętać o zakazach obowiązujących w rezerwatach, a przede wszystkim o zachowaniu ciszy. Rezerwaty to przecież nasze wspólne „żywe muzea przyrody".

Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 131 gatunków roślin: 107 gatunków roślin zielnych, 17 gatunków drzew, 6 gatunków krzewów i krzewinek oraz 7 gatunków mchów. Do gatunków specjalnej troski w rezerwacie należą: konwalia majowa, śnieżyca wiosenna, śnieżyczka przebiśnieg, bluszcz pospolity, grążel żółty i pióropusznik strusi.

Na szczególną uwagę zasługuje bardzo rzadka i niezwykle piękna paproć - pióropusznik strusi (Matteucia struthiopteris) - występująca tu bardzo licznie w ilości ok.1000 egzemplarzy. Jest to jedno z największych powierzchniowo stanowisk tej rośliny w Polsce. Duże do 1,5 m liście asymilacyjne wyrastają spiralnie z podziemnego kłącza. Polska nazwa gatunku pochodzi od kształtu liści zarodnionośnych, które przypominają strusie pióra.

Rezerwat Żurawno ma istotne znaczenie jako ostoja rzadkich gatunków owadów z rodziny kózkowatych: zagwoździka fiołkowego, kurtka mniejszego i kozulki dębówki. Do gatunków lokalnie rzadkich należy zaliczyć chrząszcza Prostomis mandibularis z rodziny zgniotkowatych. Ekolodzy z Klubu Przyrodników, którzy wykonywali dokumentację projektową rezerwatu, prawdopodobnie jako pierwsi stwierdzili występowanie chrząszcza Prostomis mandibularis w tym regionie Polski!

Na uwagę zasługują występujące w rezerwacie ptaki – żuraw, siniak, bocian czarny, bielik i rybołów.

Spośród płazów do cennych gatunków należą kumak nizinny i rzekotka drzewna, spośród ssaków – wydra. Wszystkie wymienione gatunki kręgowców należą do silnie zagrożonych w skali Polski i Europy, a także są chronione zarówno w oparciu o polskie prawo jak i prawo Unii Europejskiej.

W wodach rezerwatu występuje ciekawa rybka – różanka, zwana również siekierką. Należy do rodziny karpiowatych i jest chroniona.

Nr rej. woj. - 53
Data i akt prawny obejmujący rezerwat ochroną: Rozporządzenie Nr 19 Wojewody Lubuskiego z dnia 20 kwietnia 2006 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz. Urz.. Woj. Lub. Nr 28 poz. 586)
Powierzchnia pod ochroną: 22,88 ha.